SERATO DJ PRO + STEMS: Serato met Stems Scheiding
Wat is het?
Serato DJ Pro is een professioneel softwareprogramma dat DJs gebruiken om muziek te mixen en live optredens te geven. De 'Stems'-functie is een revolutionaire toevoeging aan deze software.
Hiermee kun je in realtime de individuele onderdelen van een liedje scheiden.
Je kunt bijvoorbeeld de zang, de drums, de baslijn of de melodie apart horen en bedienen. Stems is geen apart bestandsformaat meer zoals vroeger. Het is een geavanceerde technologie die direct in de software is ingebouwd.
Je kunt het toepassen op elk normaal audiobestand dat je in je bibliotheek hebt staan. Dit opent een wereld aan creatieve mogelijkheden tijdens je set.
Je hoeft geen speciale 'Stems-versies' van tracks meer te downloaden. De software analyseert en scheidt het nummer terwijl je het afspeelt. Dit maakt het een krachtige tool voor zowel beginnende als ervaren DJs die hun sets unieker willen maken.
Hoe werkt het precies?
Wanneer je een track in Serato DJ Pro laadt, kun je met één klik op de 'Stems'-knop het scheidingssysteem activeren. De software voert dan een snelle, complexe analyse uit. Vervolgens verschijnen er vier aparte 'stems' of kanalen op je scherm: meestal Vocal, Melody, Bass en Drums.
Je kunt nu elk van deze kanalen onafhankelijk bedienen. Met de volumefaders op je controller of mixer bepaal je hoe hard je de zang of de drums hoort.
Je kunt een stem ook volledig dempen door de fader naar beneden te halen. Dit gebeurt allemaal zonder vertraging, in echte tijd.
Daarnaast biedt Serato extra effecten die je op specifieke stems kunt toepassen. Je kunt bijvoorbeeld een echo alleen op de vocal zetten, of een filter alleen op de melodie. Zo creëer je overgangen en effecten die voorheen onmogelijk waren met een enkel, compleet nummer.
De wetenschap erachter
De technologie achter Stems, zoals gebruikt in TRAKTOR STEM DECKS, heet 'source separation' of 'stem splitting'. Dit is een veld binnen de kunstmatige intelligentie en signaalverwerking.
Geavanceerde neurale netwerken zijn getraind op enorme hoeveelheden muziek om de karakteristieke patronen van verschillende instrumenten te herkennen. Het algoritme analyseert het frequentiespectrum en de timing van het geluid. Het probeert te voorsporen welk deel van het geluid bij de zang hoort en welk deel bij de drums.
Dit is een immense rekenkundige taak, die door Algoriddim Neural Mix wordt aangepakt, omdat instrumenten in een mix vaak overlappen in frequentiebereik.
Serato gebruikt hiervoor een eigen, geoptimaliseerde versie van deze AI-modellen. De modellen zijn specifiek getuned voor de lage latentie die DJ-software vereist. Het resultaat is nooit perfect – er kunnen kleine artefacten of 'lekkages' tussen de stems zijn – maar voor live gebruik is de kwaliteit verbazingwekkend goed.
Voordelen en nadelen
Het grootste voordeel is de ongekende creatieve vrijheid. Je kunt een acapella over een compleet ander instrumentaal zetten, of de bas van twee tracks tegelijk mixen.
Het maakt mashups en live remixen toegankelijker dan ooit. Ook voor het aanpassen van energie in een set is het ideaal; demp even de zang voor een pure instrumentale break. Een ander voordeel is dat je geen speciale, vooraf gesplitste bestanden nodig hebt. Je werkt met je normale muziekbibliotheek.
Dit bespaart opslagruimte en geeft je direct toegang tot een oneindige catalogus aan materiaal om mee te experimenteren. Er zijn ook nadelen.
De kwaliteit van de stems scheiding is afhankelijk van de productie van het originele nummer.
Heel drukke of oude tracks kunnen vreemde artefacten opleveren. Daarnaast verbruikt de technologie veel rekenkracht, wat een zware belasting kan zijn voor oudere laptops. Ten slotte kan overmatig gebruik van Stems je set soms onnatuurlijk of 'gekunsteld' laten klinken.
Voor wie relevant?
Stems in Serato DJ Pro is relevant voor elke DJ die zijn of haar sets naar een hoger niveau wil tillen.
Voor de beginnende DJ is het een geweldige tool om te leren hoe tracks zijn opgebouwd en om eenvoudig creatieve mixen te maken zonder ingewikkelde technieken. Voor de ervaren club- of feest-DJ biedt het nieuwe mogelijkheden om de energie op de dansvloer te controleren en unieke momenten te creëren.
Je kunt sneller en flexibeler inspelen op het publiek door elementen weg te laten of juist te benadrukken. Ook voor mobiele DJs, radio-DJs of producers die live optreden is het een waardevolle aanvulling. Het stelt je in staat om van bestaande muziek iets compleet nieuws te maken, direct voor het publiek. Het is een tool die de grens tussen DJ'en en live performance verder doet vervagen.