PCDJ SPATIAL: Spatial Audio DJ

Wat is het?

PCDJ SPATIAL is een baanbrekende softwaremodule die traditionele DJ-sets transformeert in een driedimensionale geluidservaring. Het voegt een extra dimensie toe aan je mixen door geluid niet alleen van links naar rechts, maar ook van voren naar achteren en van boven naar beneden te kunnen positioneren.

Dit creëert een meeslepende 'soundscape' voor je publiek. In plaats van dat muziek alleen uit twee kanalen (stereo) komt, plaats je als DJ individuele tracks, samples of effecten virtueel in een 360-graden ruimte rondom de luisteraar.

Denk aan een vocal die langzaam over het publiek 'vliegt' of een baslijn die vanuit een specifieke hoek lijkt te komen. Het is een krachtige tool voor creativiteit en publieksinteractie. De software integreert als een uitbreiding binnen bestaande PCDJ-softwareplatforms. Het is geen volledig nieuwe DJ-suite, maar een gespecialiseerde add-on die je huidige workflow aanvult met deze geavanceerde ruimtelijke audiofuncties.

Hoe werkt het precies?

Technisch gezien maakt PCDJ SPATIAL gebruik van zogenaamde 'object-based audio'. In plaats van een vast stereosignaal, behandelt het elk geluidselement (een track, een sample, een effect) als een apart 'object' in een virtuele 3D-ruimte.

Via een speciale interface binnen de software bepaal jij de exacte positie, beweging en grootte van elk object. Je kunt bijvoorbeeld een kickdrum vastzetten in het midden, terwijl je een synthpad langzaam in een cirkel om het publiek laat draaien. Dit wordt mogelijk gemaakt door geavanceerde algoritmen die het audiosignaal aanpassen aan de gewenste positie, gebruikmakend van psychoakoestische principes zoals interaurale tijdsverschillen en hoofdgerelateerde overdrachtsfuncties (HRTF).

Voor de uitvoer heb je een geschikt luidsprekersysteem nodig. Dit kan variëren van een eenvoudige surround-opstelling (5.1 of 7.1) tot een volledig geavanceerd 'immersive' systeem met luidsprekers boven het publiek. De software vertaalt jouw 3D-mix naar de optimale kanalen voor het aangesloten PA-systeem.

• Positiebepaling: Plaats geluidsobjecten op X, Y en Z-as in de virtuele ruimte.
• Beweging: Programmeer automatische, vloeiende bewegingen of bestuur ze live met MIDI-controllers.
• Uitvoer: De software downmixt of upmixt het signaal naar het beschikbare aantal luidsprekers.

De wetenschap erachter

Het menselijk brein bepaalt de richting van geluid door subtiele verschillen te analyseren. De tijd dat een geluid eerst het ene oor bereikt en dan het andere (interaural time difference), en het verschil in volume tussen beide oren (interaural level difference) zijn de belangrijkste aanwijzingen voor links-rechts positionering.

Voor hoogte- en dieptelocatie gebruikt het brein veel subtielere aanwijzingen, voornamelijk vervormingen die het geluid ondergaat wanneer het over de vorm van onze oorschelp (pinna) strijkt. Dit wordt de hoofdgerelateerde overdrachtsfunctie (HRTF) genoemd. PCDJ SPATIAL past deze principes toe door filters en vertragingen toe te passen op het audiosignaal, waardoor een illusie van diepte en hoogte wordt gecreëerd.

Een ander cruciaal element is de 'kamerakoestiek' in de software. De virtuele ruimte simuleert reflecties en nagalm die passen bij de gekozen positie.

Een geluid dat 'dichtbij' lijkt, heeft minder galm dan een geluid dat 'ver weg' lijkt. Deze combinatie van direct geluid en gesimuleerde reflectie overtuigt het brein van de realistische positionering.

Voordelen en nadelen

Voordelen

Het grootste voordeel is de ongekende creatieve vrijheid. Je kunt verhalen vertellen met je mixen en een unieke, memorabele ervaring neerzetten die het publiek nergens anders meemaakt. Het onderscheidt je als artiest en tilt de show naar een hoger niveau.

Het vergroot de publieksinteractie enorm. Door geluidselementen te laten bewegen of op specifieke plekken te plaatsen, trek je de aandacht en creëer je 'wow'-momenten.

Het publiek wordt actief onderdeel van de geluidsomgeving in plaats van passieve luisteraars. Daarnaast biedt het een toekomstbestendige investering.

Nadelen

Immersive audio wordt steeds belangrijker in clubs, festivals en installaties. Door nu al met immersive audio-technologie te experimenteren, loop je voorop in de ontwikkeling. De initiële leercurve kan steil zijn.

Het denken in drie dimensies en het beheersen van de extra softwarelaag vereist oefening en een andere manier van mixen dan je gewend bent.

De vereiste voor een geschikt PA-systeem is een aanzienlijke beperking. Niet elke club of elk feest beschikt over een luidsprekeropstelling met hoogtekanalen. Je bent dus afhankelijk van de infrastructuur van de locatie. Tot slot kan het overmatig of ondoordacht gebruik van bewegende geluiden vermoeiend of desoriënterend zijn voor het publiek. Subtiliteit en een duidelijk artistiek doel zijn essentieel om de techniek niet als gimmick te laten overkomen.

Voor wie relevant?

PCDJ SPATIAL is in de eerste plaats relevant voor ervaren, experimentele DJ's en producers die hun live-acts naar een hoger plan willen tillen. Zij die al een vaste draaistijl hebben en op zoek zijn naar nieuwe manieren om zich te onderscheiden, vinden in hologram DJ-apparatuur een krachtig gereedschap.

Ook voor installatiekunstenaars, theatermakers en ontwerpers van ervaringen is het een waardevolle tool.

Het stelt hen in staat om geluid volledig te integreren in een ruimtelijke beleving, voor bijvoorbeeld tentoonstellingen, escape rooms of immersive theatervoorstellingen. Ten slotte is het relevant voor toekomstgerichte clubs en evenementenorganisatoren. Zij die investeren in een immersive PA-systeem (zoals Dolby Atmos of vergelijkbaar) kunnen met deze software hun artiesten een platform bieden om die technologie ten volle te benutten, wat een unieke verkoopplek wordt.

Voor de doorsnee mobiele DJ of beginnende hobbyist is de investering in tijd, geld en apparatuur waarschijnlijk nog te hoog. Maar voor de niche van artiesten die streven naar de absolute top in live-ervaring, opent PCDJ SPATIAL een deur naar een nieuwe dimensie van DJ-en met 3D audio-technologie.