SENNHEISER HD 660 S: High-end Studio Koptelefoon

Wat is het?

De Sennheiser HD 660 S is een open-back, over-ear koptelefoon die specifiek ontworpen is voor professionele audio-toepassingen.

Je vindt hem daarom terug in opnamestudio's, bij mastering engineers en bij veeleisende DJ's die thuis of in de booth hun mixen tot in de details willen analyseren. Het is geen koptelefoon voor casual luisteren, maar een gereedschap dat is gebouwd om elk detail in een track onverbloemd weer te geven. Het model is de opvolger van de legendarische HD 650 en bouwt voort op die reputatie. Sennheiser heeft de drivers verder geoptimaliseerd voor een nog nauwkeurigere en snellere respons.

De constructie is robuust, met metalen componenten en een comfortabele, zachte hoofdband die langdurige sessies mogelijk maakt. De kabel is afneembaar en je krijgt er zowel een 6,3mm als een 3,5mm adapter bij, zodat je hem direct op je mixer, audio-interface of laptop kunt aansluiten.

In de wereld van DJ-apparatuur neemt hij een specifieke niche in. Het is niet de koptelefoon die je keihard in een luidruchtige club op je oren drukt.

Daarvoor is hij te open. Het is eerder de referentiekoptelefoon voor in de studio, voor het voorbereiden van sets, het maken van edits of het kritisch beoordelen van opnames. Zijn kracht ligt in transparantie en precisie, niet in isolatie of extreem volume.

Hoe werkt het precies?

De werking van de HD 660 S begint bij zijn open-back constructie.

De buitenkant van de oorschelpen is niet dicht, maar voorzien van een metalen gaas. Dit zorgt ervoor dat de lucht vrij kan bewegen en dat het geluid zowel naar je oren als naar buiten wordt geprojecteerd.

Het directe gevolg is een zeer breed en natuurlijk klinkend geluidsbeeld, alsof je in een ruimte luistert naar speakers in plaats van naar een koptelefoon. Hart van de koptelefoon is de speciaal ontwikkelde 150-ohm driver met een lichte, aluminium spreekspoel. Deze driver reageert extreem snel op het audiosignaal dat je mixer of audio-interface stuurt. Elke kleine nuance, elke subtiele verandering in toonhoogte of dynamiek wordt feilloos weergegeven.

De impedantie van 150 ohm betekent wel dat je een redelijk krachtige hoofdtelefoonversterker nodig hebt om hem optimaal aan te sturen; de hoofdtelefoonuitgang van een gemiddelde DJ-controller is vaak net niet voldoende.

Je sluit hem aan via de afneembare, hoogwaardige kabel. De connectoren zijn verguld voor een storingsvrije signaaloverdracht. Door het open ontwerp hoor je ook je omgeving een beetje, wat handig kan zijn als je in de studio met iemand communiceert, maar wat betekent dat omgevingsgeluid je luisterervaring kan beïnvloeden. De kussens zijn gemaakt van zacht velours dat comfortabel zit en voor een natuurlijke klankkleur zorgt.

De wetenschap erachter

De wetenschap achter de HD 660 S draait om het minimaliseren van vervorming en het maximaliseren van transparantie. De open-back architectuur is cruciaal, zoals te zien in open-back studio koptelefoons.

Door de achterkant van de driver open te laten, voorkom je dat er een drukkamer ontstaat achter het membraan. Dit vermindert ongewenste resonanties en kleuring van het geluid aanzienlijk. Het resultaat is een schonere, precieze weergave van lage frequenties en een vloeiend, natuurlijk middengebied.

De driver zelf is een meesterwerk van precisie-engineering. Het lichte aluminium membraan kan extreem snel versnellen en afremmen, wat zorgt voor een uitstekende 'transiënte respons'.

Dit hoor je terug in de scherpe, heldere weergave van percussieve geluiden zoals snares, kicks en hi-hats – essentieel voor het beoordelen van de punch en het ritme in een track. De sterke neodymium magneten zorgen voor een krachtig en gecontroleerd magnetisch veld dat de driver strak aanstuurt. Sennheiser gebruikt ook een zorgvuldig afgestemd akoestisch dempingsmateriaal in de oorschelpen.

Dit materiaal absorbeert specifieke, ongewenste frequenties die in de behuizing kunnen ontstaan, waardoor de frequentierespons nog vlakker wordt. De combinatie van al deze elementen – de open constructie, de lichte driver, de sterke magneten en het dempingsmateriaal – resulteert in een koptelefoon met een extreem lage totale harmonische vervorming (THD). Het geluid dat je hoort, is daardoor een bijna exacte kopie van het originele signaal.

Voordelen en nadelen

De voordelen van de HD 660 S zijn legio voor de professionele gebruiker. Zijn grootste kracht is de ongelooflijke detailweergave en geluidsbeeld.

Je hoort elk element in de mix helder en op zijn eigen plek, wat onmisbaar is bij het mixen, masteren of het detecteren van foutjes in een opname.

Het draagcomfort is uitstekend, zelfs na urenlang gebruik, en de bouwkwaliteit is zodanig dat hij jarenlang meegaat. De afneembare kabel is een groot pluspunt voor duurzaamheid. Toch kleven er duidelijke nadelen aan, zeker in een DJ-context.

Het open ontwerp betekent nul geluidsisolatie, zelfs bij Sennheiser HD 600. Je kunt hem niet gebruiken in een lawaaierige omgeving zoals een club of een drukke studio, want je hoort al het omgevingsgeluid er dwars doorheen.

Ook lekt hij flink geluid, wat storend kan zijn voor anderen in dezelfde ruimte. De behoefte aan een krachtige versterker is een extra investering en maakt hem minder geschikt voor direct gebruik met portable apparaten. Een ander potentieel nadeel is de 'neutrale' weergave. Voor sommige luisteraars, gewend aan koptelefoons met een extra nadruk op bas of hoge tonen, kan de HD 660 S in eerste instantie 'vlak' of 'saai' klinken.

Het is een koptelefoon die eerlijk is, niet opwindend. Tot slot is de prijs aanzienlijk, wat hem tot een investering maakt die je alleen moet overwegen als je zijn specifieke kwaliteiten echt nodig hebt.

Voor wie relevant?

Deze koptelefoon is het meest relevant voor de producerende DJ, de studio-engineer en de serieuze audiofiel. Voor iedereen die zijn eigen muziek produceert, tracks maakt of professioneel mixt en masterd, is de HD 660 S een onmisbaar gereedschap voor kritisch luisteren, zoals de Sennheiser HD 650.

Hij onthult details in je producties die je met goedkopere koptelefoons simpelweg niet hoort, waardoor je betere mixen kunt maken. Voor de DJ die vooral in clubverband draait, is hij minder geschikt als primaire hoofdtelefoon. Daarvoor is de isolatie ontoereikend.

Maar als secundaire koptelefoon voor thuis, voor het voorbereiden van sets, het analyseren van nieuwe tracks of het maken van edits en mashups, is hij uitstekend.

Het is het verschil tussen een gereedschap voor performance (de gesloten club-koptelefoon) en een gereedschap voor analyse (de HD 660 S). Ook voor de muziekliefhebber die puur voor het genieten naar muziek luistert en waarde hecht aan een zo zuiver mogelijke weergave, is hij een topkeuze. Mits je bereid bent te investeren in een goede hoofdtelefoonversterker en je luisterruimte relatief stil is. Kortom, het is een specialistisch instrument voor wie audio als een ambacht beschouwt en geen genoegen neemt met minder dan de meest eerlijke weergave.